Behoeften

Waarom je dit met kinderen kunt bespreken

De begrippen helpen om prioriteiten in een budget zichtbaar te maken, maar lossen schaarste niet op zichzelf op. Een gezin met hoge zorgkosten of weinig inkomen heeft andere ruimte dan een ander gezin. Zeg dus niet dat elke moeilijke situatie door onvoldoende onderscheid tussen nodig en gewenst komt. Ook plezier, contact en erbij horen kunnen belangrijk zijn; je kunt de vorm en kosten daarvan bespreken zonder het verlangen af te wijzen. Reclame kan een specifieke uitvoering als onmisbaar laten voelen. Vraag wat de aankoop moet doen en welke andere optie dezelfde noodzakelijke functie vervult. Een telefoon is bijvoorbeeld niet voor ieder kind vereist en een duur model is niet hetzelfde als veilig bereikbaar kunnen zijn. Voor een kind is een kort gesprek bij een veilige keuze genoeg. Het hoeft geen oordeel over alle gezinsuitgaven te vellen of volwassenen te controleren. Luister naar de uitleg en maak ruimte voor «dat hangt ervan af» wanneer een kaartje in twee categorieën kan passen.

Zo kun je het uitleggen

Maak tien getekende kaartjes met water, een warme jas, schoenen, een bepaald merk schoenen, schoolmateriaal, medicijnen, een telefoon, speelgoed, vervoer en een feest. Leg drie vellen neer: Nodig, Graag willen en Hangt ervan af. Vraag je kind een kaartje te kiezen en uit te leggen welke situatie het voor zich ziet. Een warme jas in kou kan nodig zijn; een extra modejas terwijl een geschikte jas al beschikbaar is kan een voorkeur zijn. Laat ruimte voor gezondheid of toegankelijkheid die je niet meteen aan een kaartje kunt zien. Gebruik geen onbekende echte medische informatie van het kind als oefenmateriaal. Maak vervolgens een fictieve winkellijst met een klein totaal en vergelijk twee passende opties, terwijl een volwassene de echte noodzakelijke boodschappen betaalt. Kijk eerst naar behoeften en bespreek daarna welke extra binnen het budget past. Een volwassene kan een wens weigeren zonder het kind te beschamen of voedsel als gevolg van een rekenfout weg te laten. KidCash kan een gezinsbedrag bijhouden, maar bepaalt niet wat een menselijke behoefte is. Rond af met een kaartje dat jullie verschillend hadden ingedeeld en vraag welke extra informatie nodig zou zijn om de keuze beter te begrijpen.

Misverstanden om te bespreken

• Wensen zijn niet slecht. Iets mooi, leuk of gezellig vinden is normaal. Het onderscheid helpt bij volgorde en mogelijkheden, niet bij het uitdelen van morele punten. Een kind mag teleurgesteld zijn als een wens niet past en hoeft die niet als onbelangrijk weg te zetten.
• Een behoefte is niet per definitie een kleine of goedkope aankoop. Zorg, wonen en toegankelijk vervoer kunnen veel kosten. Een dure noodzakelijke uitgave is geen luxe door het prijskaartje alleen. Volwassenen zoeken passende mogelijkheden zonder de financiële verantwoordelijkheid bij het kind te leggen.
• De grens tussen behoefte en voorkeur hangt van context af. Klimaat, gezondheid, gezin, regio en leeftijd kunnen verschil maken. Een lijst is een startpunt, geen definitief oordeel. Vraag naar de functie en omstandigheden in plaats van te eisen dat elk kind dezelfde categorie kiest.

Gerelateerde begrippen

Meer voor ouders