Wydatki
Wiek: 3+Pieniądze przeznaczane na zakup rzeczy, usług lub doświadczeń.
W skrócie
Wydawanie oznacza używanie pieniędzy na zakup rzeczy, usług lub doświadczeń. Jest normalną częścią korzystania z pieniędzy, obok oszczędzania i dobrowolnej pomocy. Dziecko może ćwiczyć na niewielkich, bezpiecznych wyborach, które rzeczywiście do niego należą. Nie każdy zakup musi podobać się dorosłemu, by miał znaczenie dla dziecka. Jednocześnie opiekun nadal odpowiada za bezpieczeństwo, ograniczenia wieku i podstawowe potrzeby. Kieszonkowe nie jest warunkiem otrzymania jedzenia, opieki lub szkolnych materiałów. Gdy zakup rozczaruje, można wspólnie zastanowić się, czego zabrakło w informacjach. Żal nie jest obowiązkową metodą nauki, a zawstydzanie lub celowe doprowadzanie do straty nie pomaga w spokojnym podejmowaniu decyzji.
Przykład użycia
„Z uzgodnionej kwoty w słoiku Wydatki możesz dziś przeznaczyć 2 zł na wybrany zakup.”
Dlaczego warto o tym rozmawiać
Dobre pytania dotyczą funkcji, pełnej ceny, dostępnych pieniędzy i innych możliwości. Koszt może obejmować dostawę, dodatki, abonament lub późniejsze utrzymanie. Tani produkt nie zawsze jest najtańszym rozwiązaniem w użyciu, a drogi nie gwarantuje trwałości. Warto sprawdzić opis i dopasowanie do potrzeb. Można też świadomie wybrać małą przyjemność zamiast odkładania wszystkiego na później. Sam zakup nie jest porażką, a oszczędzanie nie jest jedynym celem rodzinnego budżetu. Przy większej dobrowolnej rzeczy uzgodniony czas do namysłu może pomóc porównać opcje, lecz czekanie nie gwarantuje, że chęć minie lub decyzja będzie trafna. Nie stosujcie go jako powodu do odkładania pilnej potrzebnej opieki. Gdy dochód wzrasta, można ponownie omówić podział i plany, bez obowiązku zwiększenia wszystkich wydatków. Rodzina może wybrać inny rytm i kwoty. Niska dostępna suma nie jest dowodem braku rozsądku ani winą dziecka.
Jak wyjaśnić to dziecku
Ustalcie mały budżet, na przykład 10 zł, oraz zakres samodzielnego wyboru. Przy zakupie za 4 zł zostaje 6 zł. Poproście dziecko, by porównało tę opcję z inną: co dostaje, czego nie wybiera i jak zmienia się jego cel? Nie wymagajcie uzasadniania każdej drobnej decyzji po zatwierdzeniu zasad. Dorosły pomaga sprawdzić sprzedawcę i ewentualne płatności internetowe; dziecko nie udostępnia karty, kodów ani danych konta. Po zakupie porównajcie cenę z potwierdzeniem i zapiszcie rzeczywisty wydatek. W KidCash słoik Wydatki jest częścią rodzinnego rejestru, a nie kartą bankową lub pieniędzmi automatycznie przelanymi do sklepu. Nie dopisujcie nieuzgodnionych kar, kiedy dziecko zmieni zdanie lub popełni pomyłkę. Można sprawdzić realne zasady zwrotu, poprawić plan i wrócić do rozmowy później. Pomoc dorosłego pozostaje dostępna niezależnie od tego, ile pieniędzy zostało.
Częste nieporozumienia
- „Wydawanie przeczy oszczędzaniu.” To dwa sposoby korzystania z pieniędzy; plan może uwzględniać oba.
- „Każdy wydatek jest zły.” Potrzebne rzeczy, doświadczenia i przyjemności mogą być wartościowym wyborem.
- „Każdy drobiazg wymaga długiej negocjacji.” Jasny, bezpieczny zakres wyboru pozwala dziecku korzystać z uzgodnionej kwoty.
Powiązane pojęcia
Więcej dla rodziców
Kieszonkowe według wieku
Propozycje kwot i obowiązków
Jak ustalić system obowiązków?
Zasady, które da się utrzymać
Pieniądze w prezencie od dziadków
Jak zagospodarować prezent?
Słownik pojęć o pieniądzach
Ponad 40 pojęć wyjaśnionych dla dzieci
Bezpłatne materiały do wydruku
Karty pracy, plany i tabele postępów
Kalkulatory
Kieszonkowe, oszczędności i procent składany
Bądź na bieżąco
Mniej więcej dwa razy w miesiącu wysyłamy nowe bezpłatne poradniki, materiały do druku i okazjonalne oferty. Bez spamu. Zrezygnuj, kiedy chcesz.
Do wyboru: 30-dniowa seria powitalna, newsletter co dwa tygodnie i dobrowolne powiadomienia o codziennych wpisach na blogu. Po zapisie wybierz, które wiadomości chcesz otrzymywać. Z każdej listy możesz wypisać się jednym kliknięciem.