Procent składany
Wiek: 9+Mechanizm, w którym odsetki z poprzednich okresów też wchodzą do podstawy kolejnego obliczenia.
W skrócie
Procent składany oznacza, że odsetki dopisane w jednym okresie uczestniczą w obliczeniu następnych. Przy procencie prostym podstawą pozostaje początkowa kwota według przyjętych warunków. Stopa, długość okresu, moment dopisania i kolejne wpłaty lub wypłaty wpływają na wynik. Wzrost ceny inwestycji nie zawsze jest odsetkami bankowymi, a stała stopa na wykresie nie jest gwarantowaną ofertą. Realne opłaty, podatki, inflacja i ryzyko mogą zmienić rezultat. Dziecko nie musi otwierać inwestycji lub zaciągać długu, żeby poznać mechanizm. Wystarczy mała tabela, którą można przeczytać wspólnie. KidCash może prowadzić zapis rodzinnego dodatku ustalonego przez dorosłego, ale nie zapewnia bankowego zysku ani nie przechowuje pieniędzy.
Przykład użycia
“W fikcyjnym przykładzie 100 zł przy 10% rocznie zmienia się w 110 zł, a po kolejnym roku w 121 zł.”
Dlaczego warto o tym rozmawiać
Porównajmy trzy lata bez nowych wpłat i kosztów. W fikcyjnym przykładzie zaczynamy od 100 zł, a każdego roku stosujemy stałe 10%. Po pierwszym roku dopisane 10 zł daje 110 zł. W drugim 10% liczymy od 110 zł, więc dochodzi 11 zł i jest 121 zł. W trzecim dochodzi 12,10 zł, razem 133,10 zł. Przy prostym dodawaniu 10 zł rocznie do pierwotnych 100 zł otrzymalibyśmy 130 zł. Różnica 3,10 zł wynika z udziału wcześniejszych odsetek. Nie dowodzi, że taki stały wynik jest dostępny w rzeczywistym produkcie. Jeśli stopa wynosi zero, sam czas nie pomnoży pieniędzy; opłaty lub strata mogą zmniejszyć kwotę. Przeszła średnia nie oznacza identycznego wzrostu każdego roku. Długi wykres też pozostaje wynikiem założeń. W długu liczy się dodatkowo to, co i kiedy spłacono, nowe zobowiązania i warunki umowy. Nie można podać pewnej liczby lat spłaty na podstawie samej początkowej kwoty i procentu.
Jak wyjaśnić to dziecku
Narysujcie kolumny: początek okresu, przykładowe odsetki i koniec. Policzcie powyższe trzy wiersze, a potem zmieńcie stopę na 5% i 0%. Zapytaj, dlaczego w drugim roku zmienia się kwota dodawana, choć sam procent pozostał taki sam. Jeśli wprowadzacie nowe wpłaty, zaznaczcie ich czas; wpłata na początku i na końcu miesiąca to inne założenia. W kalkulatorze sprawdźcie jednostkę stopy, częstotliwość dopisywania, lata, wpłaty, opłaty i sposób zaokrąglania. Nie czytajcie dużego wyniku jako obietnicy. Starsze dziecko może porównać liczbę na końcu z tym, co za nią będzie można kupić; inflacja i nominalny wynik to różne pytania. Rodzinna edukacyjna stopa, jeśli w ogóle jest wybrana, powinna mieć jasny okres i realnego dorosłego płacącego dodatek. Wysokie odsetki do demonstracji nie są normalną ofertą bankową. Można uczyć się bez prawdziwej zapłaty i bez ryzykowania potrzebnych środków.
Częste nieporozumienia
- “To działa tylko przy dużych kwotach.” Małe liczby też pokazują mechanizm; nie są obietnicą dużego majątku.
- “Procent prosty i składany są takie same.” W składanym poprzednie odsetki dołączają do kolejnej podstawy; w prostym zgodnie z przykładem nie.
- “Każdy rachunek i każda inwestycja działają identycznie.” Sprawdź stopę, okres, opłaty i warunki. Nie każdy produkt płaci odsetki, a strata jest możliwa.
Powiązane pojęcia
Odsetki
Kwota związana z używaniem pieniędzy przez określony czas, otrzymywana lub płacona na ustalonych zasadach.
Inwestowanie
Przeznaczenie środków na określone aktywo lub działanie z nadzieją na przyszłą korzyść, z możliwością straty.
Kapitał
Kwota stanowiąca podstawę obliczeń oszczędności lub pożyczki, przed doliczeniem odsetek.
Więcej dla rodziców
Kieszonkowe według wieku
Propozycje kwot i obowiązków
Jak ustalić system obowiązków?
Zasady, które da się utrzymać
Pieniądze w prezencie od dziadków
Jak zagospodarować prezent?
Słownik pojęć o pieniądzach
Ponad 40 pojęć wyjaśnionych dla dzieci
Bezpłatne materiały do wydruku
Karty pracy, plany i tabele postępów
Kalkulatory
Kieszonkowe, oszczędności i procent składany
Bądź na bieżąco
Mniej więcej dwa razy w miesiącu wysyłamy nowe bezpłatne poradniki, materiały do druku i okazjonalne oferty. Bez spamu. Zrezygnuj, kiedy chcesz.
Do wyboru: 30-dniowa seria powitalna, newsletter co dwa tygodnie i dobrowolne powiadomienia o codziennych wpisach na blogu. Po zapisie wybierz, które wiadomości chcesz otrzymywać. Z każdej listy możesz wypisać się jednym kliknięciem.